السيد ابن طاووس ( مترجم : جباران )

58

فلاح السائل ( سائل رستگار ) ( فارسى )

اللّهمّ طهّرنى و طهّر قلبى و اشرح صدرى و اجر على لسانى ذكرك و مدحتك و الثّناء عليك اللّهمّ اجعله لى طهورا و شفاء و نورا انّك على كلّ شىء قدير خدايا مرا و قلبم را پاك كن و سينه‌ام را باز كن و ذكر و مدح و ثنايت را بر زبانم جارى نما . الهى اين آب را براى من موجب پاكى ، شفا و نور قرار ده كه تو بر هر چيزى توانايى . قبل از غسل ، مضمضه و استنشاق كند . نيّت غسل را مىتوان هنگام مضمضه يا وقت شروع غسل بجا آورد . نيّت غسل جنابت اين است كه غسل جنابت مىكنم به سبب وجوبش ، تا حدث از من برداشته شود و اداء عباداتى كه مشروط به غسل‌اند برايم مباح شود و اين همه را براى پرستش و عبادت خدا مىكنم كه او شايسته پرستش است . « 1 » كسى كه مىخواهد غسل ارتماسى كند ، اگر يك بار به‌طورى در آب فرورود كه آب همه اعضاى بدنش را فراگيرد ، كافى است و كسى كه مىخواهد غسل ترتيبى كند ، اول بايد سر و گردنش را بشويد و در قسمت سر ، آب را به ريشهء مو - پوست سر - برساند و اگر ريش دارد ، آب را به پوست صورتش برساند . « 2 » آن‌گاه طرف راستش را

--> ( 1 ) . نظر به اينكه در جاىجاى كتاب با عباراتى مشابه اين عبارت برخورد خواهيم كرد تذكر دو نكته ضرورى است : 1 ) همچنان‌كه مرحوم مصنّف در فصل دوم اين كتاب تصريح كرد ، نيّت چيزى نيست كه بر انسان مخفى بماند و نياز به لفظى مخصوص داشته باشد . 2 ) نياز به قيد « به سبب وجوب » در نيّت كه در متن ملاحظه مىكنيد ، بر مبناى اعتبار قصد وجه در عبادات است . توضيح مطلب اينكه علماى اصول اختلاف دارند كه آيا بر مكلّف واجب است در نيّت خود حكم عبادت را درنظر داشته باشد و آن را قصد كند يا نه ؟ به عبارت ديگر ، آيا لازم است مثلا در نيّت نماز ظهر قصد وجوب و در نيّت نماز غفيله قصد استحباب كرد يا نه ؟ و به اصطلاح اصولى آيا قصد وجه واجب است يا نه ؟ بنابر اينكه قصد وجه را معتبر بدانيم ، وجود اين قيد در نيّت ضرورى است و گرنه لازم نيست . به‌طورىكه از وجود اين قيد در عبارتهاى كتاب در فصول مختلف آن استفاده مىشود ، مرحوم مصنّف رحمه اللّه قائل به اعتبار قصد وجه بوده است ، ولى اكثر فقهاى شيعه فتوى به عدم وجوب داده و قصد قربت را براى صحت عبادت كافى دانسته‌اند . ( 2 ) . غسل با وضو تفاوتهايى دارد : 1 ) اينكه در غسل ، واجب است آب به پوست بدن برسد و در قسمتهايى كه بدن مو دارد بايد آب را به زير مو رسانيد ولى در وضو شستن سطح مو كافى است . 2 ) در وضو موالات واجب است ؛ يعنى ، بايد همهء افعال وضو را پشت‌سرهم و بدون فاصله انجام داد ، ولى در غسل لازم نيست . 3 ) در وضو واجب است اعضا از بالا به پايين شسته شوند ، ولى در غسل لازم نيست ، بلكه كافى است به هرطريقى